(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 140

॥ శ్రీః ॥
1.140. అధ్యాయః 140
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
కృపద్రోణాశ్వత్థామాచార్యాణాముత్పత్తిః॥ 1 ॥ ద్రోణాచార్యస్య పరశురామాదస్త్రలాభః॥ 2 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
జనమేజయ ఉవాచ। 1-140-0x(822)(6270)
కృపస్యాపి మమ బ్రహ్మన్సంభవం వక్తుమర్హసి।
శరస్తంబాత్కథం జజ్ఞే కథం వాఽస్త్రాణ్యవాప్తవాన్॥ 1-140-1(6271)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-140-2x(823)
మహర్షేర్గౌతమస్యాసీచ్ఛరద్వాన్నామ గౌతమః।
పుత్రః కిల మహారాజ జాతః సహశరైర్విభో॥ 1-140-2(6272)
న తస్య వేదాధ్యయనే తథా బుద్ధిరజాయత।
యథాస్య బుద్ధిరభవద్ధనుర్వేదే పరంతప॥ 1-140-3(6273)
అధిజగ్ముర్యథా వేదాస్తపసా బ్రహ్మచారిణః।
తథా స తపసోపేతః సర్వాణ్యస్త్రాణ్యవాప హ॥ 1-140-4(6274)
ధనుర్వేదపరత్వాచ్చ తపసా విపులేన చ।
భృశం సంతాపయామాస దేవరాజం స గౌతమః॥ 1-140-5(6275)
తతో జాలవతీం నామ దేవకన్యాం సురేశ్వరః।
ప్రాహిణోత్తపసో విఘ్నం కురు తస్యేతి కౌరవ॥ 1-140-6(6276)
సా హి గత్వాఽఽశ్రమం తస్య రమణీయం శరద్వతః।
ధనుర్బాణధరం బాలా లోభయామాస గౌతమం॥ 1-140-7(6277)
తామేకవసనాం దృష్ట్వా గౌతమోఽప్సరసం వనే।
లోకేఽప్రతిమసంస్థానాం ప్రోత్ఫుల్లనయనోఽభవత్॥ 1-140-8(6278)
ధనుశ్చ హి శరాస్తస్య కరాభ్యామపతన్భువి।
వేపథుశ్చాస్య సహసా శరీరే సమజాయత॥ 1-140-9(6279)
స తు జ్ఞానగరీయస్త్వాత్తపసశ్చ సమర్థనాత్।
అవతస్థే మహాప్రాజ్ఞో ధైర్యేణ పరమేణ హ॥ 1-140-10(6280)
యస్తస్య సహసా రాజన్వికారః సమదృశ్యత।
తేన సుస్రావ రేతోఽస్య స చ తన్నాన్వబుధ్యత॥ 1-140-11(6281)
ధనుశ్చ సశరం త్యక్త్వా తథా కృష్ణాజినాని చ।
స విహాయాశ్రమం తం చ తాం చైవాప్సరసం మునిః॥ 1-140-12(6282)
జగామ రేతస్తత్తస్య శరస్తంబే పపాత చ।
శరస్తంబే చ పతితం ద్విధా తదభవన్నృప॥ 1-140-13(6283)
తస్యాథ మిథుం జజ్ఞే గౌతమస్య శరద్వతః।
`మహర్షేర్గౌతమస్యాస్య హ్యాశ్రమస్య సమీపతః॥'
మృగయాం చరతో రాజ్ఞః శాంతనోస్తు యదృచ్ఛయా॥ 1-140-14(6284)
కశ్చిత్సేనాచరోఽరణ్యే మిథునం తదపశ్యత।
ధనుశ్చ సశరం దృష్ట్వా తథా కృష్ణాజినాని చ॥ 1-140-15(6285)
జ్ఞాత్వా ద్విజస్య చాపత్యే ధనుర్వేదాంతగస్య హ।
స రాజ్ఞే దర్శయామాస మిథునం సశరం ధనుః॥ 1-140-16(6286)
స తదాదాయ మిథునం రాజా చ కృపయాన్వితః।
ఆజగామ గృహానేవ మమ పుత్రావితి బ్రువన్॥ 1-140-17(6287)
తతః సంవర్ధయామాస సంస్కారైశ్చాప్యయోజయత్।
ప్రాతిపేయో నరశ్రేష్ఠో మిథునం గౌతమస్య తత్॥ 1-140-18(6288)
కృపయా యన్మయా బాలావిమౌ సంవర్ధితావితి।
తస్మాత్తయోర్నామ చక్రే తదేవ స మహీపతిః।
`తస్మాత్కృప ఇతి ఖ్యాతః కృపీ కన్యా చ సాఽభవత్॥' 1-140-19(6289)
పితాపి గౌతమస్తత్ర తపసా తావవందిత।
ఆగత్య తస్మై గోత్రాది సర్వమాఖ్యాతవాంస్తదా॥ 1-140-20(6290)
`కృపోఽపి చ తదా రాజంధనుర్వేదపరోఽభవత్।'
చతుర్విధం ధనుర్వేదం శాస్త్రాణి వివిధాని చ॥ 1-140-21(6291)
నిశిలేనాస్య తత్సర్వం గుహ్యమాఖ్యాతవాన్పితా।
సోఽచిరేణైవ కాలేన పరమాచార్యతాం గతః॥ 1-140-22(6292)
కృపమాహూయ గాంగేయస్తవ శిష్యా ఇతి బ్రువన్।
పౌత్రాన్పరిసమాధాయ కృపమారాధయత్తదా॥ 1-140-23(6293)
తతోఽధిజగ్ముః సర్వే తే ధనుర్వేదం మహారథాః।
ధృతరాష్ట్రాత్మజాశ్చైవ పాండవాః సహ యాదవైః॥ 1-140-24(6294)
వృష్ణయశ్చ నృపాశ్చాన్యే నానాదేశసమాగతాః।
`కృపమాచార్యమాసాద్య పరమాస్త్రజ్ఞతాం గతః।' 1-140-25(6295)
వైశంపాయన ఉవాచ।
విశేషార్థీ తతో భీష్మః పౌత్రాణాం వినయేప్సయా॥ 1-140-25x(824)
ఇష్వస్త్రజ్ఞాన్పర్యపృచ్ఛదాచార్యాన్వీర్యసంమతాన్।
నాల్పధీర్నామహాభాగస్తథా నానస్త్రకోవిదః॥ 1-140-26(6296)
నాదేవసత్వో వినయేత్కురూనస్త్రే మహావలాన్।
ఇతి సంచింత్య గాంగేయస్తదా భరతసత్తమః॥ 1-140-27(6297)
ద్రోణాయ వేదవిదుషే భారద్వాజాయ ధమతే।
పాండవాన్కౌరవాంశ్చైవ దదౌ శిష్యాన్నరర్షభ॥ 1-140-28(6298)
శాస్త్రతః పూజితశ్చైవ సంయక్తేన మహాత్మనా।
స భీష్మేణ మహాభాగస్తుష్టోఽస్త్రవిదుషాం వరః॥ 1-140-29(6299)
ప్రతిజగ్రాహ తాన్సర్వాఞ్శిష్యత్వేన మహాయశాః।
శిక్షయామాస చ ద్రోణో ధనుర్వేదమశేషతః॥ 1-140-30(6300)
తేఽచిరేణైవ కాలేన సర్వశస్త్రవిశారదాః।
బభూవుః కౌరవా రాజన్పాండవాశ్చామితౌజసః॥ 1-140-31(6301)
జనమేజయ ఉవాచ। 1-140-32x(825)
కథం సమభవద్ద్రోణః కథం చాస్త్రాణ్యవాప్తవాన్।
కథం చాగాత్కురూన్బ్రహ్మన్కస్య పుత్రః స వీర్యవాన్॥ 1-140-32(6302)
కథం చాస్య సుతో జాతః సోశ్వత్థామాఽస్త్రవిత్తమః।
ఏతదిచ్ఛాంయహం శ్రోతుం విస్తరేణ ప్రకీర్తయ॥ 1-140-33(6303)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-140-34x(826)
గంగాద్వారం ప్రతి మహాన్బభూవ భగవానృషిః।
భరద్వాజ ఇతి ఖ్యాతః సతతం సంశితవ్రతః॥ 1-140-34(6304)
సోఽభిషేక్తుం గతో గంగాం పూర్వమేవాగతాం సతీం।
మహర్షిభిర్భరద్వాజో హవిర్ధానే చరన్పురా॥ 1-140-35(6305)
దదర్శాప్సరసం సాక్షాద్ధృతాచీమాప్లుతామృషిః।
రూపయౌవనసంపన్నాం మదదృప్తాం మదాలసాం॥ 1-140-36(6306)
తస్యా వాయుర్నదీతీర వసనం పర్యవర్తత।
వ్యపకృష్టాంబరాం దృష్ట్వా తామృషిశ్చకమే తతః॥ 1-140-37(6307)
తత్ర సంసక్తమనసో భరద్వాజస్య ధీమతః।
హృష్టస్య రేతశ్చస్కంద తదృషిర్ద్రోణ ఆదధే॥ 1-140-38(6308)
తతః సమభవద్ద్రోణః కలశే తస్య ధీమతః।
అధ్యగీష్ట స వేదాంశ్చ వేదాంగాని చ సర్వశః॥ 1-140-39(6309)
అగ్నేరస్త్రముపాదాయ యదృషిర్వేద కాశ్యపః।
అధ్యగచ్ఛద్భరద్వాజస్తదస్త్రం దేవకార్యతః॥ 1-140-40(6310)
అగ్నివేశ్యం మహాభాగం భరద్వాజః ప్రతాపవాన్।
ప్రత్యపాదయదాగ్నేయమస్త్రమస్త్రవిదాం వరః॥ 1-140-41(6311)
`కనిష్ఠజాతం స మునిర్భ్రాతా భ్రాతరమంతికే।
అగ్నివేశ్యస్తథా ద్రోణం తదా భరతసత్తమ।'
భారద్వాజం తదాగ్నేయం మహాస్త్రం ప్రత్యపాదయత్॥ 1-140-42(6312)
భరద్వాజసఖా చాసీత్పృషతో నామ పార్థివః।
తస్యాపి ద్రుపదో నామ తథా సమభవత్సుతః॥ 1-140-43(6313)
స నిత్యమాశ్రమం గత్వా ద్రోణేన సహ పార్థివః।
చిక్రీడాధ్యయనం చైవ చకార క్షత్రియర్షభః॥ 1-140-44(6314)
తతో వ్యతీతే పృషతే స రాజా ద్రుపదోఽభవత్।
పంచాలేషు మహాబాహురుత్తరేషు నరేశ్వరః॥ 1-140-45(6315)
భరద్వాజోఽపి భగవానారురోహ దివం తదా।
తత్రైవ చ వసంద్రోణస్తపస్తేపే మహాతపాః॥ 1-140-46(6316)
వేదవేదాంగవిద్వాన్స తపసా దగ్ధకిల్బిషః।
తతః పితృనియుక్తాత్మా పుత్రలోభాన్మహాయశాః॥ 1-140-47(6317)
శారద్వతీం తతో భార్యాం కృపీం ద్రోణోఽన్వవిందత।
అగ్నిహోత్రే చ ధర్మే చ దమే చ సతత రతాం॥ 1-140-48(6318)
అలభద్గౌతమీ పుత్రమశ్వత్థామానమేవ చ।
స జాతమాత్రో వ్యనదద్యథైవోచ్చైఃశ్రవా హయః॥ 1-140-49(6319)
తచ్ఛ్రుత్వాంతర్హితం భూతమంతరిక్షస్థమబ్రవీత్।
అశ్వస్యేవాస్య యత్స్థామ నదతః ప్రదిశో గతం॥ 1-140-50(6320)
అశ్వత్థామైవ బాలోఽయం తస్మాన్నాంనా భవిష్యతి।
సుతేన తేన సుప్రీతో భారద్వాజస్తతోఽభవత్॥ 1-140-51(6321)
తత్రైవ చ వసంధీమాంధనుర్వేదపరోఽభవత్।
స శుశ్రావ మహాత్మానం జామదగ్న్యం పరంతపం॥ 1-140-52(6322)
సర్వజ్ఞానవిదం విప్రం సర్వశస్త్రభృతాం వరం।
బ్రాహ్మణేభ్యస్తదా రాజందిత్సంతం వసు సర్వశః॥ 1-140-53(6323)
స రామస్య ధనుర్వేదం దివ్యాన్యస్త్రాణి చైవ హ।
శ్రఉత్వా తేషు మనశ్చక్రే నీతిశాస్త్రే తథైవ చ॥ 1-140-54(6324)
తతః స వ్రతిభిః శిష్యైస్తపోయుక్తైర్మహాతపాః।
వృతః ప్రాయాన్మహావాహుర్మహేంద్రం పర్వతోత్తమం॥ 1-140-55(6325)
తతో మహేంద్రమాసాద్య భారద్వాజో మహాతపాః।
క్షత్రఘ్నం తమమిత్రఘ్నమపశ్యద్భృగునందనం॥ 1-140-56(6326)
తతో ద్రోణో వృతః శిష్యైరుపగంయ భృగూద్వహం।
ఆచఖ్యావాత్మనో నామ జన్మ చాంగిరసః కులే॥ 1-140-57(6327)
నివేద్య శిరసా భూమౌ పాదౌ చైవాభ్యవాదయత్।
తతస్తం సర్వముత్సృజ్య వనం జిగమిషుం తదా॥ 1-140-58(6328)
జామదగ్న్యం మహాత్మానం భారద్వాజోఽబ్రవీదిదం।
భరద్వాజాత్సముత్పన్నం తథా త్వం మామయోనిజం॥ 1-140-59(6329)
ఆగతం విత్తకామం మాం విద్ధి ద్రోణం ద్విజోత్తమ।
తమబ్రవీన్మహాత్మా స సర్వక్షత్రియమర్దనః॥ 1-140-60(6330)
స్వాగతం తే ద్విజశ్రేష్ఠ యదిచ్ఛసి వదస్వ మే।
ఏవముక్తస్తు రామేణ భారద్వాజోఽబ్రవీద్వచః॥ 1-140-61(6331)
రామం ప్రహరతాం శ్రేష్ఠం దిత్సంతం వివిధం వసు।
అహం ధనమనంతం హి ప్రార్థయే విపులవ్రత॥ 1-140-62(6332)
రామ ఉవాచ। 1-140-63x(827)
హిరణ్యం మమ యచ్చాన్యద్వసు కించిదిహ స్థితం।
బ్రాహ్మణేభ్యో మయా దత్తం సర్వమేతత్తపోధన॥ 1-140-63(6333)
తథైవేయం ధరా దేవీ సాగరాంతా సపత్తనా।
కశ్యపాయ మయా దత్తా కృత్స్నా నగరమాలినీ॥ 1-140-64(6334)
శరీరమాత్రమేవాద్య మమేదమవశేషితం।
అస్త్రాణి చ మహార్హాణి శస్త్రాణి వివిధాని చ॥ 1-140-65(6335)
అస్త్రాణి వా శరీరం వా బ్రహ్మఞ్శస్త్రాణి వా పునః।
వృణీష్వ కిం ప్రయచ్ఛామి తుభ్యం ద్రోణ వదాశు తత్॥ 1-140-66(6336)
ద్రోణ ఉవాచ। 1-140-67x(828)
అస్త్రాణి మే సమగ్రాణి ససంహారాణి భార్గవ।
స ప్రయోగరహస్యాని దాతుమర్హస్యశేషతః॥ 1-140-67(6337)
`ఏతద్వసు వసూనాం హి సర్వేషాం విప్రసత్తమ।'
తథేత్యుక్త్వా తతస్తస్మై ప్రాదాదస్త్రాణి భార్గవః।
సరహస్యవ్రతం చైవ ధనుర్వేదమశేషతః॥ 1-140-68(6338)
ప్రతిగృహ్య తు తత్సర్వం కృతాస్త్రే ద్విజసత్తమః।
ప్రియం సఖాయం సుప్రీతో జగామ ద్రుపదం ప్రతి॥ ॥ 1-140-69(6339)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి సంభవపర్వణి చత్వారింశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 140 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-140-2 గౌతమో గౌత్రతః॥ 1-140-10 సమర్థనాత్సామర్థ్యాత్॥ 1-140-18 ప్రాతిపేయః ప్రతీపపుత్రః॥ 1-140-19 సంవర్ధితావితి ఆలోచ్యేతి శేషః॥ 1-140-25 వినయేప్సయా శిక్షేచ్ఛయా॥ 1-140-27 అదేవసత్వః నాస్తి దేవస్యేవ సత్వం సామర్థ్యం యస్య సః॥ 1-140-38 ద్రోణే ద్రోణ కలశాఖ్యే యజ్ఞియపాత్రవిశేషే॥ 1-140-50 స్థామశబ్దః సకారస్య తత్కారాదేశేఽశ్వత్థామేతి॥ చత్వారింశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 140 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.